Neden Yosun Süper Sağlıklı ve Besleyicidir? [İnceleme]

Yosun, sağlıklı bilinçlenen Batılılar arasında hızla popülerlik kazanan Asya mutfağının ortak bir bileşenidir.

Ve iyi sebeplerden dolayı – diyetlere ekstra vitaminler ve mineraller eklemek için yosun tüketimi süper sağlıklı ve besleyici bir yoldur.

Yosun düzenli olarak yendiğinde bireylerin sağlığı iyileşebilir ve bireyler bazı hastalıklardan korunabilirler.

Bu makale yosun ve yosunun birçok faydalarını yakından incelemeye almaktadır.

 

Yosun Nedir ?

Yosun; su yosunları ve deniz bitkilerinin birçok farklı türlerini tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Deniz, göl ve nehirler gibi çeşitli sularda gelişebilir. Tatlı su çeşitleri toksik olma eğilimindeyken, denizden alınan yosunlar genellikle yenilebilirdir.

Yenilebilir deniz yosunu renklerle sınıflandırılır. Kırmızı, yeşil, mavi-yeşil ve kahverengi olanlar en çok yenen türleridir.

Ayrıca yosunların boyutları da önemli ölçüde değişebilmektedir. Okyanus tabanına dayanan uzunluğu 213 feet (65 metre) kadar büyüyebilirken, bitkisel plankton mikroskobik olabilir.

Yosun, deniz yaşamında hayati bir rol oynar ve okyanustaki çeşitli canlıların besin kaynağıdır.

Ayrıca, yosun özellikle Çin ve Japon mutfaklarında popüler olaraktan binlerce yıldır bireylerin diyetlerinin bir parçası olmuştur.

Sonuç olarak; Yosun, birçok yosun türüne ve diğer deniz bitkilerine karşılık gelir. Yenilebilir yosun Asya mutfağında popüler olarak, renk ve boyutta değişebilir.

Yosunların Yaygın Türleri

Dünyada yaygın yosun çeşitleri vardır. Bunlardan birkaçı;

Nori: Kuru tabakalarda satılan ve suşi rulolarında kullanılan kırmızı bir algdir.

Deniz marulu: Marul yaprakları gibi görünen yeşil nori türüdür. Genellikle salatalarda çiğ hamur veya çorba şeklinde pişirilir.

Esmer su yosunu: Kahverengi bir alg genellikle yaprak halinde kurutulur ve pişirme sırasında yemeklere eklenebilir. Makarna için glutensiz bir alternatif olarak da kullanılabilir.

Kombu: Güçlü bir lezzet içeren esmer su yosunudur. Genellikle salamura veya çorba stoğu yapmak için kullanılır.

Arame: Hafif, tatlı bir lezzet ve sağlam doku ile farklı türde bir esmer su yosunudur. Pişmiş ürünler de dahil olmak üzere çeşitli tabaklara dahil edilebilir.

Wakame: Taze deniz yosunu salatası yapmak için yaygın olarak kullanılan bir kahverengi algdir. Yoğurtlarda ve çorbalarda pişirilebilir.

Dulse: Daha yumuşak bir dokuya sahip olan kırmızı bir algdir. Çeşitli yemeklere lezzet katmak için kullanılır ve ayrıca kurutulmuş bir atıştırmalık olarak da yenilebilir.

Kloro: Yeşil, yenilebilir bir tatlısu yosunu olup genellikle toz halinde ek olarak satılır.

Agar ve carrageenan: Yosunlardan elde edilen bu jöle benzeri maddelerdir, çeşitli ticari olarak satılan gıda ürünlerinde bitki esaslı bağlama ve koyulaştırıcı ajanlar olarak kullanılırlar.

Spirulina genellikle yenilebilir, mavi-yeşil tatlısu yosunları olarak adlandırılır ve tablet, pul veya toz halinde satılır.

Bununla birlikte, spirulina diğer alglerden farklı bir yapıya sahiptir ve bu nedenle teknik olarak bir tür siyanobakterileri olarak düşünülür.

Ayrıca, spirulina genellikle bilimsel araştırmalarda diğer alg türleri ile kategorize edildiğinden, bu makaledeki diğer çeşitlerin yanında tartışılacaktır.

Sonuç olarak: yenilebilir birçok yosun çeşidi vardır. Bunlar taze, kurutulmuş, pişmiş veya toz halinde ek olarak tüketilebilir.

 

Bazı Besin Maddesi Açısından Zengin

Yosun çeşitli mineraller ve eser elementler bakımından zengindir. Aslında, yosun çoğu diğer gıdalardan daha sık olarak yüksek seviyede bu besinleri içerir.

Bu nedenle, birçok kişi deniz yosununu deniz sebzesi olarak görmektedir.

Yosun besin maddesi içeriği yetiştirildiği yere göre değişiklik gösterebilir. Bu nedenle, farklı türlerde besinler farklı miktarlarda besinleri içerebilir.

Genel olarak 3.5 gram (100 gram) deniz yosunu:

Kalori: 45

Karbonhidrat: 10 gram

Protein: 2 gram

Yağ: 1 gram

Lif: RDI’nin % 14-35’ini

Magnezyum: RDI’nin % 27-180’i

K vitamini: RDI’nin % 7-80’i

Manganez: RDI’nin % 10-70’ini

İyot: RDI’nin % 1-65’i

Sodyum: RDI’nin % 10-70’ini

Kalsiyum: RDI’nin % 15-60’ı

Folat: RDI’nin % 45-50’si

Potasyum: RDI’nin % 1-45’i

Demir: RDI’nin% 3-20’si

Bakır: RDI’nin % 6-15’i

Daha düşük miktarda diğer besin maddeleri: Omega-3 ve omega-6 yağ asitleri, A, C, E vitamini, fosfor, B vitaminleri ve kolin sağlar.

Kurutulmuş yosunlar besin maddelerinde daha fazla bulunur. Bir çorba kaşığı (8 gram) yukarıda listelenen besin maddelerinin çoğunu sağlamak için yeterlidir.

Spirulina ve klorella kısım başına iki kat daha fazla protein içerir. Diğer alg türlerinden farklı olarak, aynı zamanda insan vücudunun ihtiyaç duyduğu tüm gerekli amino asitleri içerir. Bu onları tam protein kaynağı yapar.

Bazı araştırmacılar, yosunun; et, kümes hayvanları, yumurta ve sütte doğal olarak bulunan B12 vitamini kaynağı olarak büyük bir bitki kaynağı olduğunu iddia etmektedir.

Bununla birlikte, yosunlarda bulunan B12 vitamininin insanlarda aktif olup olmadığı konusunda halen tartışmalar devam etmektedir.

Sonunda, yosun, zengin bir antioksidan kaynağıdır. Ayrıca yosunların sağlık yararlarına katkıda bulunduğu düşünülen faydalı bitki bileşikleri olan iyi miktarda sülfatlanmış polisakaritler (sPS) içerir.

Sonuç olarak: Yenilebilir yosun, geniş bir yelpazede vitamin ve mineral içerir. Spirulina ve klorella gibi kurutulmuş deniz yosunu çeşitleri, özellikle tamamlayıcı protein bakımından zengindir.

 

Yosun, Tiroid Fonksiyonunu Desteklemeye Yardımcı Olabilir

Tiroid, metabolizmanızın düzenlenmesinde de dahil olmak üzere vücudunuzda çeşitli önemli roller oynamaktadır.

Tiroidiniz düzgün çalışabilmesi için iyi bir iyot alımı gerekmektedir ve iyot, çoğu yosun çeşidinde bulunmaktadır.

Deniz ürünleri, süt ürünleri ve iyotlu tuzlar diğer iyot kaynaklarıdır.

Diyet sürecinde yeterince iyot alınmaması hipotiroid’e yol açabilir.

Hipotiroid, düşük enerji, kuru cilt, ellerde ve ayaklarda karıncalanma, unutkanlık, depresyon ve hatta kilo alma gibi belirtiler yaratabilir.

Bireylerin diyetlerine yosun eklemesi, tiroidin en iyi şekilde çalışması için tüketilmesi gereken yeterli iyot miktarını karşılayabilir.

Yetişkinler için iyodin RDI’sı günde 150 mikrogramdır.

Ayrıca, deniz yosunu, kombu ve dulse gibi bazı yosun çeşitlerin çok yüksek miktarda iyot içerdiği için sıklıkla veya fazla miktarlarda yenmemesi gerektiği belirtildi.

Spirulina gibi diğerleri çok az miktarda iyot içerir, bu yüzden spirulina gibi az miktar iyot bulunduran yosun çeşitlerinin tüketimi iyot ihtiyacını karşılamak için tek başılarına tüketiminde yeteri olmayabilir.

Sonuç olarak: Yosun, iyot tiroid fonksiyonlarının geliştirilmesine yardımcı olabilecek, iyi bir iyot kaynağıdır.

 

Kalp Sağlığını İyileştirebilir

Yosun, kalbinizin sağlıklı kalmasına yardımcı olabilecek bazı yararlı besin maddelerini içerir.

Başlangıç olarak, yosun iyi bir çözünür lif kaynağı olup, uzun zincirli omega-3 yağ asitlerini içererek kalp sağlığı için faydalı olabilir.

Buna ek olarak, bazı hayvan çalışmaları yosunlarda bulunan sülfatlanmış polisakkaritlerin (sPS) kan basıncını düşürdüğü ve kan pıhtılaşmasını önlediği saptanmıştır.

LDL’yi (kötü) kolesterol ve toplam kolesterol düzeylerini düşürmeye yardımcı olabilir.

İnsanlar üzerinde de birkaç çalışma yapılmıştır.

Örneğin, birçok araştırma, deniz yosunu tüketiminin okul öncesi yaştaki çocuklar, yetişkinler ve yaşlılardaki kan basıncını düşürebildiği bilinmektedir.

Yapılan iki aylık bir çalışmada, Tip 2 diyabet hastalarına her gün bir tip spirulina takviyesi veya bir plasebo verilmiştir. Besin takviyesinde bulunulan grubun trigliserid düzeyleri % 24 düşmüştür.

Spirulina grubundaki katılımcılar LDL-HDL kolesterol oranını iyileştirirken, plasebo grubundaki oran kötüleşmiştir.

Bir başka çalışmada, günlük alınan spirulina takviyesi, katılımcıların toplam kolesterol düzeylerinin yapılan  iki aylık çalışmadaki plasebo grubundan % 166 daha fazla azaltmıştır.

Yosunu grubundaki katılımcılar LDL kolestrol düzeylerini plasebo grubundan % 154 daha fazla azaltmıştır.

Bu sonuçlar olumlu gözüksede; tüm çalışmaların benzer sonuçları bulunmamakta ve güçlü sonuçlar çıkartılabilmesi için daha fazla insan araştırmasına ihtiyaç olduğu ortaya çıkmaktadır.

Sonuç olarak: Yosun, kalp sağlıklı için iyi bir besin kaynağıdır ve kalp hastalığı için risk faktörlerinin azaltılmasına yardımcı olabilir.

 

 Kan şekeri seviyesini sabit tutabilir.

Bireylerin diyetlerine yosun eklemeleri, diyabet riskini azaltabilir.

Araştırmacılar yosununlarda bulunan bazı bileşiklerin tip 2 diyabeti engelleyip, kan şekeri seviyesini sabit tutmada rol oynadığına inanmaktadırlar.

Bunlardan biri kahverengi yosunlara karakteristik rengini veren bir antioksidan olan fokoksantindir. Bu bileşiğin insülin direncini azaltmaya ve kan şekeri düzeylerini sabit tutmaya yardımcı olduğu düşünülmektedir

Bir çalışmada; dört haftalık çalışmanın sonunda, her gün toz yosunu büyük miktarda almış olan tip 2 diyabet hastaları, plasebo verilenlere kıyasla % 15-20 daha düşük kan şekeri seviyesine sahip oldukları görülüştür.

Başka bir çalışmada, sağlıklı katılımcılara karbonhidrattan zengin bir öğünden 30 dakika önce yosun verilmiş ve  plasebo verilenlere göre % 8 daha yüksek insülin duyarlılığı ortaya çıkmıştır.

Daha yüksek insülin duyarlılığı, vücudunuzun insüline daha iyi tepki vermesine ve kan şekeri düzeylerini daha etkin bir şekilde düzenlemesine yardımcı olduğu için faydalıdır.

İki ay süreyle günlük toz yosun takviyesine sahip olan bir başka tip 2 diyabetli grupta kan şekeri seviyelerinde % 12’lik bir azalma görülmüştür. Kontrol grubunda herhangi bir değişiklik gözlenmemiştir

Tedavi grubu aynı zamanda hemoglobin A1C düzeylerini % 1 oranında azaltmıştır.

Hemoglobin A1C, son 2-3 ay içinde ortalama kan şekeri düzeyinizin bir ölçütü olarak kullanılır. A1C’de % 1’lik bir azalma ortalama 130 mg / dl’lik (1.5 mmol / l) kan şekeri azalışını temsil eder.

 

Genel olarak, yosun kan şekeri kontrolü için yararlı olabilir, ancak optimal doz seviyeleri hakkında net bir bilgi yoktur. Çiğ ve toz haline getirilmiş çeşitlerin etkilerini incelemek için daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir.

Sonuç olarak: Yosunlarda bulunan antioksidanlar ve çözünebilir lif insülin duyarlılığını artırmaya ve kan şekeri seviyelerini sabit tutmaya yardımcı olabilir. Optimum alım seviyelerini belirlemek için daha fazla çalışma gerekmektedir.

 

Yosun Kilo Kaybına Yardımcı Olabilir

Düzenli olarak yosun tüketimi istenmeyen kilolardan uzaklaşmaya yardımcı olabilir.

Araştırmacılar bu durumun kısmen yosunların kilo regülatörü leptin hormonu düzeylerini etkileme yeteneğine bağlı olduğuna inanıyorlar. Yosunların yüksek lif içeriği ile birlikte, açlığı azaltmaya ve doygunluk duygularını arttırmaya yardımcı olabilir

Buna ek olarak, yosunda bulunan bir tür sPS olan fukoidan, yağ yakımını artırabilir ve oluşumunu önleyebilir.

Obez katılımcılarla yapılan çalışmada, 12-16 hafta boyunca yosun takviyesi kullanan bireylerin plesabo verilenlen bireylerden daha fazla kilo (1,6 kg) kaybettiğini ortaya çıkmıştır.

Ayrıca, yosunlar düşük kalorili fakat asit, tuzlu, umami lezzeti veren glutamat bakımından zengindir.

Bu nedenle, yosun atıştırmaları, daha fazla kaloriye sahip atıştırmalıktırlar ve kilo kaybını artırmaya yardımcı olabilirler.

Sonuç olarak: Yosun, açlığı azaltarak, doygunluk duygularını arttırarak ve yağ birikimini önleyerek yağ kaybını artırabilir. Kokulu tadı, onu düşük kalorili harika bir atıştırmalık seçeneği haline getirir.

 

Yosun Bağışıklık Sistemini Güçlendirebilir

Yosun belli tipte enfeksiyon türlerinden korunmanıza yardımcı olabilir.

Bunun nedeni, antioksidan, anti alerjik ve hastalık önleyici özelliklere sahip olduğuna inanılan deniz bitkisel bileşiklerini içermesidir.

Araştırmalar, bu bileşiklerin, hücrelere girmelerini engelleyerek herpes ve HIV gibi virüslerle mücadele etme kabiliyetine sahip olabileceğini gösteriyor

Ne yazık ki, insanlar üzerinde bu etkileri desteklemek için yüksek kaliteli çalışmalar yapılmamıştır.

Sıkça yayınlanan iki çalışmada, yosun takviyelerinin alınması, herpes virüsünün belirtilerini azaltma ve HIV hastalarında bağışıklık hücrelerinin seviyesini artırma kabiliyetine sahip olabileceği belirtilmektedir.

Fakat, bu çalışmaların hiçbirinde plasebo grubu bulunmamaktadır ve bu durumda sonuçlarını yorumlamayı zorlaştırmaktadır.

 

Yapılan yeni  bir çalışmads, HIV pozitif kadınlarda yosun takviyelerinin alınmasının etkileri incelenmiş. Günde 5 gram spirulina verilenler, plasebo grubuna kıyasla % 27 daha az hastalığa bağlı semptom geliştirmiştir.

Fakat, 12 haftalık çalışma süresi boyunca bağışıklık hücresi seviyelerinde hiçbir farklılık gözlenmemiştir

Güçlü sonuçlar alınmadan önce ek çalışmalara ihtiyaç vardır.

Sonuç olarak: Yosun, bağışıklık sisteminiz üzerinde bazı yararlı etkilere sahip olabilir. Fakat, daha fazla araştırma gereklidir.

 Yosun Bağırsak Sağlığını İyileştirebilir

Yosun, çeşitli yollarla bağırsakların iyileşmesine yardımcı olabilir. İlk olarak, lif açısından zengin olup, kabızlığı önlemeye ve pürüzsüz sindirim sağlamaya yardımcı olabilir.

Aynı zamanda prebiyotik gibi davrantığı düşünülen carrageenans ve fucoidanlar agarlarrını da içerir.

Prebiyotikler, bağırsağınızdaki yararlı bakterileri besleyen, sindirilmeyen bir lif türüdür. Bağırsaklarda bulunan fazla iyi bakteri sayısı, zararlı bakterilerin gelişmesi için daha az yer kaplar.

Buna göre hayvan çalışmaları, yosun takviyelerinin alınmasının sağlıklı bakteri miktarını artırabileceğini ve bağırsaktaki zararlı bakterilerin miktarını diğer prebiyotik türlerinden daha etkili bir şekilde azalttığını göstermiştir.

Araştırmacılar ayrıca yosunlarda bulunan prebiyotiklerin belirli anti-inflamatuar ve antibakteriyel etkilere sahip olabileceğine inanıyorlardır.

Bunun bir nedeni, Prebiyotiklerle beslenirken barsağınızdaki bakterilerin butirat üretmesidir. Bu kısa zincirli yağ asidinin kolonda anti-inflamatuar etkilere sahip olduğuna inanılmaktadır.

Buna ek olarak, H. pylori gibi bazı prebiyotikler zararlı bakterileri bağırsak duvarına yapışmasını engelleme yeteneğine sahip olabilirler. Bu durum, mide ülseri oluşumunu önleyebilir.

Sonuç olarak: Yosun, sindirimin düzenlenmesine yardımcı olan, bağırsakların sağlığını iyileştiren ve bazı zararlı bakteriler ile enfeksiyon riskinizi azaltabilecek belirli bileşikleri içerir.

Kanser Riski Azaltılabilir

Diyette yosun bulunması bazı kanser türlerinin gelişme riskinin azalmasına yardımcı olur.

Örneğin,araştırmacılar yosunun östrojen hormonu seviyesini azaltıp, kadınlarda meme kanseri riskini azalttığına inanmışlardır.

Yosunlarda bulunan çözünebilir lif kolon kanserinin gelişimine karşı korunmaya yardımcı olabilir.

Bazı araştırmalar, kelp, wakame ve kombu gibi kahverengi çeşitlerinde bulunan bir bileşik sınıfının kanserli hücrelerin yayılmasını önlemeye yardımcı olabileceğini öne sürüyor.

Buna göre, insanlarla yapılan birkaç çalışmada, yosunun kanser hastalarında doğrudan etkisi olduğu saptanmıştır. Çok fazla alındığı zaman da özellikle tiroid kanseri olmak üzere bazı kanser risklerini artırabilir etkisi olduğu belirlenmiştir.

Bu nedenle, daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Sonuç olarak: Yosun, bazı kanser türlerine karşı koruma sağlayabilir. Fakat, insanlar üzerinde daha fazla araştırma gerekmektedir.

 

Diğer Potansiyel Faydalar

Metabolik sendrom: Yosunların kilo verme ve kan basıncını, kan şekeri ve kolestrolü düşürme olasılığı, metabolik sendrom geliştirme riskini düşürebilir.

Deri hasarı: Yosun bileşikleri güneşten gelen UVB ışınlarının neden olduğu hasarlardan cildi korumaya yardımcı olabilir. Ayrıca kırışıklıkları, güneş lekelerini ve erken cilt yaşlanmasını önlemeye yardımcı olabilirler.

Kemik ve inflamatuvar hastalıklar: Yosunların antioksidan ve antienflamatuar etkileri, romatoid artrit ve osteoporoz gelişme riskini azaltabilir.

Sonuç olarak: Yosun, metabolik sendroma, cilt hasarına, kemik hastalığına ve romatoid artrite karşı ek koruma sağlayabilir

.

Yosun yemek güvenli mi ?

Çoğu insanlar tarafından taze yosun tüketimi güvenli olarak düşünülmektedir. Yosunu düzenli olarak veya fazla miktarda tüketmek yan etkilere sebep olabilir.

 

Yüksek Düzeyde Ağır Metaller İçerebilir

Yetiştirildikleri yere bağlı olarak, bazı yosun türleri yüksek seviyede cıva, kadmiyum, kurşun ve arsenik içerebilir.

ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA), taze deniz yosunlarındaki bu kimyasalların ve ağır metallerin seviyelerini düzenler. Ama, takviye edici gıdaları düzenlenmemektedir.

 

Yüksek Alınan Kan Seyrelticilere Ve Bobrek Fonksiyonlarına Müdahale Edilebilir

Bazı yosun çeşitleri, böbrek hastası olan bireylere zararlı olabilecek yüksek düzeyde sodyum ve potasyum içerebilir.

Yosun, kan seyreltici ilaçlarla karışabilen  K vitamini içerir. Kan seyreltici ilaç kullanan bireylerin doktor takibinde olmaları gerekmektedir.

 

Bazıları İyotda Çok Yüksek Ve Tiroid Fonksiyonlarına Müdahale Edebiliyor

İyot, doğru tiroid fonksiyonu için gerekliyken çok fazla iyot almak zararlı olabilir.

Kelp, dulse ve kombu çok yüksek seviyelerde iyot içeren bir yosun çeşididir. Örneğin, taze kombu’nun 25 gramı, güvenli günlük limitin 22 katına kadar iyot içerebilir

Bu nedenle, bu çeşitler çok sık ve büyük miktarlarda tüketilmemelidir.

Sonuç olarak: Yosun çoğu insan için güvenli kabul edilir. Eğer yüksek iyot çeşitleri tercih ediliyorsa, kan seyreltici kullanılıyorsa veya böbrek sorunları varsa tüketim sınırlanmalıdır.

 

 Yosun Nerede bulunur ve Nasıl Yenir

Yosun, çoğu Asya süpermarketinden taze veya kuru olarak alınabilir. Normalde suşi rulo yapmak için kullanılan Nori türü normal bakkallarda da bulunabilir.

Suşi için kullanmalarına ek olarak, dürüm yapılırken nori tabakaları tortilla ekmeğini yerine kolayca kullanılabilir.

Hafif bir pirinç sirkesi, susam yağı ve susam ile birlikte Taze wakame ve deniz marulu lezzetli bir salata yapmak için kullanılabilir.

Kurutulmuş nori veya dulse, hoş tuzlu atıştırmalıklar için hazırlanır. Ya da, bir umami lezzet eklenmesi için salatalar üzerine parçalanabilir.

Çorbalar, güveç ve pişmiş ürünler de dahil olmak üzere, sıcak yemeklerde pek çok yosun türü  kullanılabilir. Bununla ilgili doğru veya yanlış yol yok.

Sonuç olarak: Yosun, çoğu Asya süpermarketinde satın alınabilir. Çorba, salata, smoothie, güveç ve hatta pişmiş ürünler de dahil olmak üzere çok çeşitli yemekler ile birleştirilebilir.

 

Ana fikir

Yosun, diyette önemli bir katkıdır. Düşük kalorili, besin maddeleri bakımından çok zengin olan birçok farklı ve ilginç çeşidi vardır.

Aynı zamanda, hemen hemen herkesin yararlanabileceği iyi miktarda lif, sağlıklı yağlar ve sağlık teşvik eden bitki bileşiklerini içerir.

Kimler Neler Demiş?

İlk Yorum Hakkı Senin!

Bildir
avatar
NUMARANIZI BIRAKIN, SİZİ ARAYALIM!