diyetisyen emre uzun

Böbrek Hastalıklarında Beslenme Nasıl Olmalıdır ?

BÖBREK HASTALIKLARI

 

Böbrekleriniz; vücudunuzdaki artık maddelerin atılmasını, vücut sıvı ve elektrolit dengesini sağlayan, bazı hormonların üzerinde düzenleyici etkiye sahip, hayati önem taşıyan organlarımızdır.
Normal koşullarda idrarda protein gibi besin öğeleri bulunmaz. Çeşitli nedenlere bağlı olarak fonksiyonlarında meydana gelen bozukluklar sonucunda vücuttaki denge bozulur.

Böbrek hastalıklarında bozulan böbrek fonksiyonları sonucu vücutta besin öğelerinde yetersizlikler ya da aşırılıklar, sıvı dengesinde bozulma görülür. Bunlara bağlı olarak oluşabilecek komplikasyonların en az düzeye indirilebilmesi için beslenme son derece önemlidir.
Böbrek hastalarının beslenmeleri mevcut kan değerleri, böbrek hastalığının çeşidi, hastanın sahip olduğu diğer hastalıklar, yaş, boy, ağırlık gibi birçok etkene bağlı olarak hazırlanır.

Proteinler

Böbrek hastalıklarında, protein son ürünleri olan üre, ürik asit, kreatinin gibi atık maddelerin atımında sorun oluşur ve vücutta birikir. Atık maddelerin vücutta birikimine bağlı olarak halsizlik, iştahsızlık, bulantı, kusma, ağızda kötü koku ve nefes darlığı gibi üremik belirtiler ortaya çıkar. Nefrotik sendrom dışında, böbrek hastalarının protein alımı genellikle kısıtlanır.

Enerji

Böbrek hastalarının vücutlarında oluşabilecek katabolizmayı önlemek için diyetin enerjisi yüksek tutulur. Alınan kısıtlı miktardaki proteinin anabolizma yerine enerji için kullanılmaması önemlidir. Bunun için hastanın kan değerleri ve sahip olduğu diğer hastalıklara göre beslenmesinde karbonhidrat ve yağlardan yardım alınır.

Sıvı

Böbrek hastalıklarında idrar miktarında azalma veya tamamen kesilme görülebilir. Ne kadar su içilirse içilsin, daha fazla artmaz. Alınan sıvı vücutta birikir. Hastada idrar çıkışında azalma varsa sıvı ihtiyacı bir önceki gün çıkardığı idrar miktarına ek 500 ml şeklinde olmalıdır. İdrar çıkışında azalma söz konusu değilse su tüketiminin sınırlanmasına aksi belirtilmedikçe gerek yoktur.

Vitaminler-Mineraller

-Sodyum: Böbrek hastalıklarında yeterli miktarda atılım gerçekleşemediğindeN vücudunuzda birikir. Biriken sodyum, suyun da birikmesine yol açar; tansiyonunuzu yükseltir ve kalp yetersizliğine sebep olabilir. O nedenle, böbrek hastalarında çoğu kez tuz kısıtlaması yapmak gerekli olur.

-Potasyum: Potasyum böbrekler ile atıldığından, böbrek yetersizliğinde kandaki düzeyi yükselir. Bu durumda halsizlik, iştahsızlık, adele kuvvetsizliği ve felçler görülür. Potasyumun daha fazla yükselmesi halinde ise kalp aniden durabilir.

-Fosfor: Fosfor besinlerle vücuda girer; fazlası böbrekler tarafından idrarla atılır. Böbrek yetersizliğinde gereken miktarda fosfor atılamadığı için vücutta birikir. Bu durumda kemik zayıflığı, kolayca oluşan kırıklar, kaşıntı, kas güçsüzlüğü ve eklem ağrıları gibi sorunlar ortaya çıkabilmektedir.

– Diğer mineraller ve vitaminler: Böbrek yetersizliğine bağlı iştahsızlık nedeniyle, bazen de bulantı ve kusmaya bağlı olarak, yeterli düzeyde beslenilmez ise vücutta demir, B ve C vitaminleri ile diğer bazı vitaminler eksik kalacaktır.  Böbrek hastalarında D vitamini yeterince yapılamaz. Bu durumda kemik ağrılarına, zayıflığına ve bazen de kemik kırıklarına yol açabilmektedir.

YASAKLAR

1-Önerilenden fazla süt, yumurta, et, balık,

2-İçeriği bilinmeyen çörek, kek, kurabiye, pastalar

3-Konserve, turşu, salamuralar, sucuk, pastırma, sosis, salam, sakatatlardan karaciğer, beyin, böbrek, dalak, yürek

4-Çikolata, kuruyemişler, meşrubatlar, boza, kahve, kakao, neskafe

5-Tahin helvası, tahin, pekmez

6-Bulgur, kuru fasulye, nohut, mercimek, kuru börülce, barbunya

7-Pancar, bakla, ıspanak, pazı, tatlı kabağı, mantar, enginar, asma yaprağı, kara lahana

8-Muz, kavun, kuru meyveler(kuru üzüm, kuru kayısı, kuru üzüm vb.

9-Tuz ve tuzlu yiyecekler, kabartma tozu, et suyu tabletleri

10-Asitli kola, fanta, gazoz gibi içecekler, alkol

ÖNERİLER

  1. Yağ; böbrek rahatsızlığı olan hastalarda hastalığın daha hızlı ilerlemesine sebep olabilir, bu nedenle kişilerin diyetlerinde kolesterol alımı kısıtlanmalıdır. Bu hastalar özellikle zeytin, mısır, ayçiçek gibi bitkisel sıvı yağlar kullanmalı, hayvansal kaynaklı yağ ve kolesterolü yüksek oranda içeren besinlerden uzak durmalıdır.
  2. Tuzsuz ekmek tüketilmelidir.
  3. Öğün atlanmamalıdır, az ve sık beslenmeye özen gösterilmelidir.
  4. Spor ve egzersiz yapmaya özen gösterilmelidir.
  5. Potasyum-fosfor-sodyum ve protein içeren besinler belirtilen miktarlardan fazla tüketilmemelidir.
  6. Sebzeler haşladıktan sonra haşlama suyu süzerek tüketilmelidir.

1
Kimler Neler Demiş?

avatar
1 Comment threads
0 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
1 Comment authors
kadin Recent comment authors
  Subscribe  
En Yeniler Eskiler Beğenilenler
Bildir
kadin
Ziyaretçi
kadin

Beslenme böbrek hastalıgında çok önemli güzel bir yazı.

NUMARANIZI BIRAKIN, SİZİ ARAYALIM!